Perfectionisme is de neiging om de lat zo hoog te leggen dat goed nooit goed genoeg voelt. Je blijft schaven, twijfelen en uitstellen, ook als iets allang klaar is.
Een hoge lat is niet verkeerd. Het wordt lastig als de lat je rust en plezier opvreet. De goede boodschap: perfectionisme is geen defect. Het is een denkgewoonte. En een gewoonte kun je anders leren bekijken.
Waarom de lat zo hoog ligt
Perfectionisme ontstaat als je denken één maatstaf vasthoudt: het moet perfect. Die gedachte voelt als een feit. Daardoor lijkt het de enige juiste norm. Maar het is gewoon een gedachte.
Eronder zit meestal angst. Angst om af te gaan, om afgewezen te worden, om niet te voldoen. Je probeert die angst weg te werken door foutloos te zijn. Dat lukt nooit helemaal, dus blijf je doorgaan.
Perfectionisme en stress voeden elkaar
Perfectionisme en stress horen bij elkaar. De hoge lat zet je voortdurend onder spanning. Die spanning maakt de lat nog hoger. Zo houden ze elkaar in stand.
Het probleem is niet dat je hoge eisen hebt. Het probleem is dat je je gedachte over die eis gelooft alsof het de waarheid is. Lees hoe ik daarmee werk op de pagina over omgaan met stress.
Anders leren kijken naar de lat
Je hoeft je perfectionisme niet te bestrijden. Dat maakt de stem vaak alleen luider. Je kunt iets anders doen: zien dat “het moet perfect” een gedachte is, geen feit.
Op het moment dat je dat ziet, ontstaat er ruimte. De gedachte mag er zijn, maar hij stuurt je niet meer. Vanuit die ruimte maak je vrijer je keuzes. Datzelfde geldt bij piekeren en bij het omgaan met emoties.
Wanneer perfectionisme te ver gaat
Perfectionisme is meestal een gewoonte, geen ziekte. Toch kan het doorslaan. Als je uitgeput raakt, slecht slaapt of niets meer durft af te maken, vraagt dat aandacht.
Mijn training is preventie en inzicht, geen behandeling. Loopt het richting overspannenheid of burn-out? Ga dan langs je huisarts of bedrijfsarts. Dat is geen falen, dat is goed voor jezelf zorgen.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de symptomen van perfectionisme?
Perfectionisme zie je in eindeloos schaven, uitstellen en moeite met afronden. Je voelt je vaak gespannen en zelden tevreden. Fouten blijven lang aan je knagen, ook kleine.
Wat schuilt er achter perfectionisme?
Achter perfectionisme zit meestal angst, om af te gaan of niet goed genoeg te zijn. Je probeert die angst weg te werken door foutloos te zijn. De hoge lat is dan een poging om je veilig te voelen.
Wat zijn twee soorten perfectionisme?
Vaak onderscheidt men perfectionisme dat je op jezelf richt en perfectionisme dat van buitenaf lijkt te komen. Bij het ene leg je de lat zelf hoog. Bij het andere denk je dat anderen die hoge lat van je vragen.
Wat houdt perfectionisme in?
Perfectionisme houdt in dat goed nooit goed genoeg voelt. Je gedachte zegt dat het perfect moet, en die gedachte voelt als een feit. Zodra je ziet dat het een gedachte is, valt er ruimte vrij.
Zelf ervaren hoe dit werkt
In mijn training omgaan met stress onderzoek je in een kleine groep hoe je denken je ervaring vormt. Niet met technieken, maar door zelf te zien hoe het werkt. Wil je weten of het bij je past? Neem gerust contact op.